تجهیزات الکتریکال نصب در تابلو برق

توضیح مختصرتجهیزات الکتریکال مورد استفاده در تابلو برق :

 

کنتاکتور

کنتاکتور: وسیله الکترومکانیکی است جهت قطع و وصل کردن برق سه فاز .

 در تابلو برق صنعتی عملیات قطع و وصل جریان به الکتروموتور به کمک این قطعه‌ی مهم انجام می‌شود. برای آنکه یک موتور که به صورت سه فاز است از راه دور کنترل شود و یا موتور متوقف شود از کنتاکتور استفاده می‌شود، در این صورت به یک رله‌ی مخصوص نیاز است و همینطور یک کلید اتصال قوی نیز باید باشد تا کناکتور بتواند فشار جریان ایجاد شده در موتور را به طرف چرخه‌ی روشن و خاموش هدایت کند و عملیات نیز با ایمنی تمام صورت بگیرد.

  • مشخصات کنتاکتورها
  • ولتاژ اسمی، جریان اسمی (یا کد مشخص کننده جریان)، فرکانس اسمی، تعداد پل ها، توان اسمی، ولتاژ آزمون عایقی، ولتاژ آزمون ایستادگی فرکانس صنعتی یک دقیقه ای، کنتاکت های کمکی NC و  NO.
  • نوع بار تغذیه شونده از کنتاکتور (روشنایی، موتوری، خازنی) و شرایط محیط کار کنتاکتور مدنظر باشد. با استفاده از رله های حرارتی و الکترومغناطیسی همراه با کنتاکتورها و تنظیم دقیق آنها بر اساس نیاز مدار و منحنی مشخصه عملکرد آنها می توان سیستم حفاظتی صحیحی را در شبکه فراهم نمود.
  • کنتاکتور AC2: مناسب برای بارهای سلفی و خازنی با تعداد دفعات قطع و وصل کم.
  • کنتاکتور AC3: مناسب برای بارهای سلفی و خازنی با تعداد دفعات قطع و وصل زیاد.

  • کنتاکتورهای فشار ضعیف

کنتاکتورها باید دارای مشخصات فنی ذکر شده زیر باشند:

ولتاژ نامی (V)

فرکانس نامی (Hz)

تعداد قطب ها

واسطه قطع

وظیفه نامی مشخص شده

ولتاژ آزمون عایقی (V)

ولتاژ آزمون نامی ایستادگی فرکانس صنعتی یک دقیقه ای (V)

 

  • تعداد کنتاکت های کمکی

کنتاکت های حالت عادی بسته (NC)

کنتاکت های حالت عادی باز (NO)

کنتاکتورها و هادی ها باید طوری انتخاب شوند که جریان بار نامی را به طور مداوم بتوانند تحمل کرده و در این حالت هیچ گونه خسارتی یا آسیبی به آن یا اجزای مجاور آن ها وارد نشود.

افزایش درجه حرارت قسمت های مختلف در حال کار نباید از مقادیر مشخص شده در استاندارد کلیدها بیشتر شود.

کنتاکتورها باید موقع کار در محدودۀ ولتاژ نامی، فاقد هر گونه لرزش و یا پرشی در کنتاکت ها باشد.

علاوه بر کنتاکت های اصلی، کنتاکت های فرعی نیز برای فرمان و کنترل وجود داشته باشد.

کنتاکت های حامل بار باید قابل تعویض بوده و فاصلۀ بین قطب های گوناگون کنتاکتور باید هم اندازه باشد.

فنر عمل کننده باید از فلز زنگ نزن مناسب یا از فلزی با روکش موثر بادوام که در آن خوردگی ایجاد نمی شود، تهیه گردد.

کنتاکتورها باید در محفظه ای که در برابر گرد و غبار محافظت شده باشد قرار گیرد و تمام پیچ و مهره های آن سفت و محکم باشد.

 

  • ویژگی های زیر باید بر روی یک پلاک بادوام با خطوط دائمی درج شود:

ولتاژ و جریان نامی

رده کاربر

فرکانس نامی

علامت تجاری یا نام سازنده

کنتاکتورهای انتخابی باید برای استفاده در شرایط جوی مشخص شده مناسب باشد.

کنتاکتورها باید دارای پایداری کافی در کار باشد.

 CT & PT    ترانس های اندازه گیری جریان-ولتاژ

ترانسCT:کاهشدهنده جریان فازها برای مقاصدی چون اندازه گیری جریان توسط آمپرمتر یا نمونه جریان برای رگولاتور خازنی

 ترانس سی تی (Current Transformer) و پی تی(Potential Transformer)

به طور در تابلو برق صنعتی ترانسفورماتورها مقادیری که ممکن است ولتاژ یا جریان بالا داشته باشند به مقادیری که کم و استاندارد هستند و همینطور برای ابزارها و رله های حفاظتی مناسب است، تقلیل می‌دهند.

ترانس های اندازه گیری ولتاژ و جریان

در شبکه های توزیع ۲۰ کیلو ولت، مقادیر ولتاژ و جریان (و گاهی در شبکه های توزیع ۴۰۰ ولت، مقدار جریان) به اندازهای بزرگ است که از نظر فنی و اقتصادی، اتصال مستقیم وسایل اندازهگیری و رله های حفاظتی به شبکه امکان پذیر است. لذا در چنین مواردی از ترانس های ولتاژ و جریان استفاده می شود. این ترانسفورماتورها، مقادیر زیاد ولتاژ و جریان را برای تجهیزات اندازه‌گیری و حفاظتی، به مقادیر مناسب کاهش میدهند.

در هر ترانس ولتاژ یا جریان، مقدار کمیت اندازه گیری شدۀ ولتاژ باید با یک نسبت مشخص کاهش یافته و خطای مقادیر اندازه گیری شده در طرف ثانویه از محدودۀ مجاز تجاوز نکند. این به معنای ساختن ترانس هایی با راندمان بالا است. ترانس های اندازه گیری، نوع خاصی از ترانس ها با دو سیم پیچ و هسته مغناطیسی با تزویج متقابل هستند که برای مقاصد اندازه‌گیری ولتاژ و جریان به کار می‌روند. قوانین عمومی ترانس بر کار این ترانس‌ها نیز حاکم است.

بنابراین می توان وظایف اصلی ترانس های اندازه گیری را به شرح زیر خلاصه نمود:

–  تبدیل جریان یا ولتاژ از مقدار زیاد به مقداری که قابل استفاده برای دستگاه های اندازه گیری و حفاظتی باشد.

–  جداسازی عایقی مدار اندازه گیری از شبکه فشار قوی.

–  امکان استاندارد کردن دستگاه های اندازه گیری و رله ها با تعداد محدودی جریان و ولتاژ استاندارد به نحوی که از تنوع تجهیزات حفاظتی کاسته شود، طراحی حفاظتی را تسهیل کنند و از نظر اقتصادی نیز مقرون به صرفه باشد.

 ترانس های جریان

ترانسفورماتورهای جریان باید مطابق مشخصات ذکر شده در آخرین نشریه استاندارد IEC 185 طراحی، ساخته و مورد آزمون قرار گرفته باشند.

ترانسفورماتورهای جریان باید برای کار عادی، تحت شرایط مشخص شده مناسب باشد. این نوع ترانس ها باید به صورت یکپارچه ریخته شده و با ساخت مناسب برای نصب در تابلوهای تمام بسته فلزی ساخته شده و دارای تحمل الکتریکی، مکانیکی زیاد بوده و در برابر قوس الکتریکی و درجه حرارت، مقاومت زیاد داشته باشد. تمامی اجزای واقع در معرض هوا، باید برای مقاومت در برابر خوردگی از مواد ضدخوردگی تهیه و گالوانیزه گرم شده باشد. همچنین این نوع ترانس ها باید نیازی به نگهداری نداشته باشند.

ترمینال اولیه باید از جنس مس گالوانیزه شده بوده و به پیچ های اتصال با اندازه مناسب برای اتصال به هادی مسی تا 4 میلی متر مربع مجهز باشد.

مجموعه ترانسفورماتورهای جریان باید روی یک صفحه نگهدارنده با مقاومت مکانیکی کافی ثابت شود. ترانسفورماتور جریان باید بتواند توسط چهار عدد پیچ در هر وضعیت مطلوبی نصب شود.

یک پلاک ضد زنگ، که شامل اطلاعات مندرج در استاندارد IEC 185 و نشانگر دیاگرام اتصالات به صورت پاک نشدنی باید در یک مکان قابل دید روی ترانسفورماتور جریان نصب شود. روش علامت گذاری ترمینال ها باید مطابق استاندارد IEC 185 باشد.

ترانس کوربالانس CBCT

   ترانس جریان و به عبارتی CT، با مدار سری می شود و جریان ورودی در آن الزامی است. این نوع ترانس ها در تابلوهای فشار ضعیف، به عنوان کاهنده جریان قرار می گیرند و شامل دو دسته اندازه گیری و حفاظتی است. CT های حفاظتی معمولاً جریان های زیادی را اندازه گیری می کنند و برای اتصال به رله ها و تشخیص اتصال کوتاه به کار می روندترانس کوربالانس یا CBCT یکی از انواع ترانس جریان و شامل سیم پیچی به شکل حلقه است و با ترانس های دیگر متفاوت است. ترانس کوربالانس از قطعات تابلو برق است که به صورت مکمل با رله ارت فالت برای تشخیص نشتی جریان ناشی از عدم تعادل جریان رفت در سه فاز و جریان برگشت از نول، به کار می رود.

 

 کلید اتوماتیک یا کلید اصلی

کلید اتوماتیک MCCB: دارای دو مدار حفاظت حرارتی و حفاظت مغناطیسی در خود است . این کلید معمولا به عنوان کلید اصلی MCCB کلید اتوماتیک در تابلوهای برق استفاده می شود و بیشتر در جریانهای بالای 100 آمپر ساخته می شود.

 

 

 کلید حرارتی که به آن کلید کامپکت نیز می‌گویند در تابلو برق صنعتی به عنوان دستگاه حفاظت الکتریکی کاربرد دارد. این وسیله می‌تواند دارای جریان نامی باشد که ولتاژ آن به 2500 آمپر می‌رسد و این مقدار نیز قابل تنظیم خواهد بود. و تفاوت آن با کلید مینیاتوری همین میزان ولتاژ می‌باشد. از این قطعه می‌توان در تابلو هایی که دارای ولتاژ و فرکانس 50 و 60 هرتز هستند نیز استفاده کرد.

تفاوت دیگر این وسیله با MCB این است که MCCB ها بزرگتر از MCB ها هستند. این قطعه نیز در تابلو برق صنعتی مانند سایر قطعات نقش حفاظتی در برابر جریان های غیر طبیعی را دارد.

کلید حرارتی (MCCB) سه نقش اساسی را برعهده دارد:

  • در برابر اضافه بار جریان یافته از قطعات حفاظت می‌کند.
  • در برابر خطاهای الکتریکی از تابلو برق صنعتی محافظت به عمل می‌آورد این خطاها می‌تواند خطای خط و یا اتصال کوتاه و یا خطاهای دیگر باشند.
  • روشن و خاموش کردن دستگاه را برعهده دارد.

در واقع کلید حرارتی (MCCB) نقش وسیله حفاظت الکتریکی دارد و معمولا زمانی به کار می‌افتد که جریان بار از توان کلید مینیاتوری بیشتر باشد. جریان نامی این قطعه در تابلو برابر با 1000 آمپر می‌شود و دارای عملکردی، حرارتی یا حرارتی-مغناطیسی است.

  • ویژگی های کلیدهای اتوماتیک با رلۀ حرارتی و مغناطیسی

محفظۀ کلید باید از فنل یا پلی استر با درجه خلوص زیاد یا مواد مشابه با پایداری حرارت زیاد ساخته شده باشد.

مکانیزم عملکرد باید دارای سرعت قطع و وصل زیاد بوده و مستقل از عملکرد دستگیره کنتاکت ها را به طور لحظه ای باز و بسته کند. مکانیزم عملکرد باید دارای سرعت قطع و وصل زیاد بوده و مستقل از عملکرد دستگیره کنتاکت ها را به طور لحظه ای باز و بسته نماید. مکانیزم مزبور باید تمامی قطب ها را به طور همزمان قطع نماید.

ترمینال های واقع در سمت تغذیه و نیز ترمینال های واقع در سمت بار، باید برای اتصال به کابل شو یا اتصال به شینه ها مناسب باشد.

در مواردی که دستگاه قطع کننده به منبع تغذیه نیاز دارد منبع مذکور باید یک جزء مجتمع از کلید باشد.

کلید باید به گونه ای طراحی شود که نصب افقی یا عمودی هیچ گونه اثر مغایری با عملکرد الکتریکی آن نداشته باشد.

 

  • مکانیزم عملکرد کلیدهای اتوماتیک با رلۀ حرارتی و مغناطیسی

الف. مکانیزم قطع کننده حرارتی برای کلیدهای دارای جریان نامی بیش از 100 آمپر باید توسط وسیلۀ تنظیم بدون جابه جایی هیچ قسمتی از کلید، قابل تنظیم و امکان پذیر باشد و مکانیزم قطع مغناطیسی برای کلیدهای دارای جریان نامی بیش از 200 آمپر باید قابل تنظیم باشد.

ب. دستگیره عمل کننده باید جهت آسانی عمل دارای طول کافی بوده و محل آن قابل دسترسی و مقابل کلید باشد.

پ. بعد از این حالت قطع پیش آمد، دستگیره باید بین نشانگرهای ON و OFF قرار گرفته و امکان بازگشت کلید به حالت ON، بدون برگرداندن به موقعیت خود، در این حالت نباید وجود داشته باشد.

کلید مینیاتوری

کلید مینیاتوریMCB:که دارای دو مدار حفاظت حرارتی و حفاظت مغناطیسی در خود است.این کلید معمولا به عنوان کلید فرعی درتابلوهای برق استفاده می شود.

                                

 بیشتر در جریانهای زیر 100 آمپر ساخته می شود.

و در مدل های  مینیاتوری تک پل ، مینیاتوری دو پل ، مینیاتوری سه پل ارایه میشود.

ودارای تیپ A  تیپ B    تیپ C    هستند.

 

 کلید محافظ جان

کلیدهای نشتی جریان:کلیدهای نشتی جریان در دو نوع تک فاز و سه فاز ساخته میشود و وظیفه آن حفاظت مدار در برابر جریان های نشتی مانند اتصال فاز به بدنه می باشد.

 کلید RCD یا (Residual Current Device) که به آن کلید محافظ جان و یا کلید نشتی جریان نیز میگویند در تابلو برق صنعتی شناخته می‌شود.

 

این قطعه در تابلو برق صنعتی حفاظت از جان افرادی که با تابلو سروکار دارند و یا در اطراف آن قرار گرفته اند را برعهده دارد.

 این قطعه در مواردی مانند شوک الکتریکی که ممکن است با لمس سیم بدون روکش ایجاد شود، از جان افراد مراقبت می‌کند.

کلید حرارتی یا کلید محافظ موتوری

کلیدهای MPCB: این کلید مانند کلیدهای ....بوده با این تفاوت که مخصوص حفاظت موتورهای سه فاز است.

این المان جایگزین مناسبی برای رله بی متال و در بعضی از مدلها جایگزین کنتاکتور است.

کلید حرارتی (MPCB) نقش حفاظت از موتور الکتریکی را برعهده دارد. این وسیله تجهیزات مختلف تابلو برق‌ صنعتی است که تنها برای حفاظت و ایمنی از موتور الکتریکی تعبیه شده است. کلید حرارتی در مدار می‌تواند هم حفاظت از اضافه بار را کنترل کند که این اضافه بار می‌تواند هم حرارتی و هم الکتریکی باشد و هم در برابر خطای مغناطیسی از تابلو برق محافظت کند.

موتورهای الکتریکی در واقع سرعتی که ممکن است قطعات مکانیکی داشته باشند را کنترل می‌کنند. در نتیجه قطعه‌ای مهم به شمار می‌رود. هر کلید حرارتی MPCB در تابلو برق صنعتی دارای نقش‌های گوناگونی هستند و در واقع منبع الکتریسته را برای موتور ایمن می‌کند.

نقش‌هایی که کلید حرارتی می‌تواند داشته باشد :

  • در برابر خطای الکترونیکی عملیات حفاظت را انجام می‌دهد و این خطاهای الکتریکی می‌تواند شامل اتصال کوتاه باشد.
  • مشکلات مربوط به خط اتصال به زمین را رفع می‌کند و همینطور ایرادات مربوط به خط به خط تابلو را رفع می‌کند.
  • در برابر مشکل اضافه بار (overload) از سایر قطعات حفاظت می‌کند.
  • در برابر ایجاد خطاهایی مانند عدم تعادل فاز و افتی که ممکن است جریان فاز داشته باشد باشد، عملکرد حفاظتی خواهد داشت و از بروز آن‌ها جلوگیری می‌کند.
  • برای آنکه موتور الکتریکی پس از ایجاد اضافه بار سریع به حالت اولیه باز نگردد یک تاخیر حرارتی را ایجاد می‌کند.
  • هنگام بروز خطا با چراغ LED هشدار خواهد داد.
  • در صورت ایجاد قطعی، به صورت خودکار از نو متصل می‌گردد.

انواع فیوز

فیوز: فیوز المانی برای حفاظت مدار در برابر اتصال کوتاه است.فیوز انواع مختلف دارد که می توان به فیوزهای کاردی ، فیوز فشنگی و فیوزHRCاشاره کرد.

هنگامی که در شبکه شرایطی برقرار شود که کلید مینیاتوری واقع در تابلو برق صنعتی آن را خطر تشخیص دهد در نتیجه جریان را در مدار الکتریکی قطع می‌کند. کلید مینیاتوری در مدار عملکرد بهتری دارد و بهتر شرایط غیر طبیعی را کنترل می‌کند. این وسیله نیز در انواع مخلفی از جمله تک پل، سه پل، چهار پل که در آمپرهای متفاوتی ساخته می‌شوند. 

 

فیوز فشنگی

 

– حفاظت در برابر اتصال کوتاه

استفاده در مدارات راه اندازی الکتروموتورها به دلیل کندکار بودن

-اتصال آسان به مدار دارای دو کنتاکت برای ورود وخروج فاز می باشد.

-در مدارات سه فاز باید از سه عدد فیوز فشنگی استفاده شود-

ساختمان فیوز فشنگی از سه قسمت پایه و کلاهک و فشنگ تشکیل شده استپایه دارای دو پیچ برای ورود و خروج فاز استکلاهک و فشنگ روی پایه بسته می شوند.

فشنگ فیوز درون کلاهک قرار می گیردفشنگ از جنس چینی یا سرامیک می باشد و داخل آن یک سیم حرارتی وجود داردزمانیکه جریان بیشتر از جریان نامی از سیم حرارتی عبور کند سیم ذوب شده ومدار قطع می شوداطراف سیم از خاک کوارتز یا ماسه ریز پرشده است تا باعث خاموش شدن جرقه حاصله از عمل ذوب سیم حرارتی شود.

برای تشخیص آمپر فیوز فشنگی ، برروی فشنگ یک پولک رنگی نصب شده است و رنگ پولک بیانگر آمپر فیوز است.7- پس از عملکرد فیوز این پولک از جای خود خارج می شودپس افتادن پولک فشنگ، نشانه معیوب شدن است.-فیوزهای فشنگی در دو نوع معمولی و اتوماتیک در بازار یافت می شونددر نوع معمولی آنها پس  از عمل کردن فیوز باید برای راه اندازی مجدد مدار، فشنگ فیوز را عوض کرد ولی در نوع اتوماتیک پس از عمل کردن فیوز نیازی به تعویض فشنگ فیوز نیست چون بر روی فیوز دکمه ای است که با فشار آن می توان دوباره فیوز را وصل کرد.

این فیوزها در استانداردهای 25-63-100-200 امپر موجود است.

فیوز سیگاری (پیچی یا کارتریج)
 

فیوزهای سیگاری در آمپرهای نیم تا 53 آمپر وجود دارند. این فیوزها درتابلوهای برق، پس از عمل کردن غیر قابل استفاده هستند و باید تعویض شوند.

فیوزهای فشار قوی

فیوزهای فشار قوی به دو دسته تقسیم می شوند :

1 -  فیوز فشار قوی با توان وجریان بالا و ولتاژ پایین (فیوز کاردی یا تیغه ای یا کتاب)  NH
 

فیوزهای کاردی از دسته فیوز های با ظرفیت قطع بالا می باشند که می توانند جریان های شدید اتصال کوتاه در حد ده ها کیلو آمپر را قطع کنند. عملکرد این فیوزها مانند فیوزهای فشنگی می باشد
ولی در جریان های بالا استفاده می شوند . در داخل فیوز نوار فلزی وجود دارد که با عبور جریان زیاد از مدار نوار فلزی قطع می شود و فیوز دیگر غیر قابل استفاده است و باید تعویض شود. فیوز های
کاردی از نوع کند کار بوده و مقرون به صرفه می باشند.فیوز  NH  دارای قدرت قطع بالا است به طوری که میتواند جریانهایی تا 25کیلو امپر را با اطمینان کامل قطع کند .برای حفاظت سیم ها وکابل ها در توزیع با قدرت های زیاد بکار میرود .

 

2- فیور فشار قوی با توان وجریان و ولتاژ بالا (HH)
 

برای شبکه هایی با قدرت اتصال کوتاه تا 400میلیون ولت امپر بکار برد.و بیشتر برای حفاظت دستگاهها وتاسیسات الکتریکی در مقابل اثرات دینامیکی وحرارتی جریان اتصال کوتاه به کار می رود.

فیوز کت اوت(cut out)

فیوز کت اوت در شبکه توزیع فشار ضعیف بالای ترانسفورماتور توزیع مشاهده می شود. این فیوز عمل محافظت از ترانسفورماتور توزیع را برعهده دارد. جریان نامی فیوز کت اوت 6امپر تا 200امپروظرفیت قطع انها از2کیلو امپرتا 20کیلو امپردر ولتاز های پایین میباشد.

کلید فیوز

کلید فیوزها نیز از دسته کلیدهای اهرمی هستند که در مدارات بسیار کاربرد دارند. این کلید ها در داخل خود فیوز کاردی یا تیغه ای دارند .

 علاوه بر قطع و وصل مدار توانایی حفاظت از مدار را در برابر اتصال کوتاه دارند.

کلید فیوز قابل قطع و وصل زیر بار

این نوع کلید فیوزها نیز دارای فیوز کاردی یا تیغه ای هستند و نسبت به کلید فیوز های معمولی مزیت بسیاری دارند از جمله اینکه توانایی قطع و وصل مدار در زیر بار را دارند و از لحاظ حفاظتی بسیار مطمئن تر هستند.به منظور سرویس تعمیر وکنترل سیستم از ان استفاده می کنند.

کلیدهای اتوماتیک هوایی(ACB ) ( Air circuit breake)
 

کلید های هوایی از جمله کلید های اتوماتیک محسوب می شوند. با این تفاوت که در ولتاژ ها و جریان های بالا کاربرد دارند و در حقیقت این نوع کلید ها در تابلو های بزرگ برق و پروژه های بزرگ کاربرد دارند.کلید های هوایی یا ACB که از خانواده کلید های اتوماتیک یا کامپکت هستند توانایی حفاظت از مدار در برابر اتصال کوتاه و اضافه بار را دارند و در ورودی اصلی تابلو برق نصب می شوند. با توجه به اینکه در این کلید ها سیستم اطفا جرقه در هوای آزاد صورت می گیرد به آنها کلید هوایی می گویند. کلید های هوایی تا 6300 آمپر هم ساخه شده اند. در کلید های هوایی ازمحفظه های جرقه گیر بزرگ برای خاموش کردن جرقه هنگام قطع و وصل مدار استفاده می شود. کلید های ACB از دو بخش قدرت و الکترونیک تشکیل شده است. کلیدهای هوایی دارای رله هایی که در داخل خود کلید جاسازی شده اند (Built-in) می باشد. ویژگی این رله ها خاصیت تاخیری یا Time Delay آنهاست که عنصر اصلی در تامین Selectivity از طریق صدور فرمان قطع با تاخیر می باشند Selectivity همان پدیده تقدم قطع در خروجی ها نسبت به ورودی هاست. به این معنی که اگر خطایی در یک فیدر خروجی رخ داد، ابتدا کلید خروجی قطع شود و تنها در صورت تداوم خطا روی مدار و عمل نکردن کلید خروجی، کلید ورودی با تاخیر کل تابلو را بی برق می کند. اهمیت این موضوع در این است که در صورت وقوع خطا در یکی از خروجی ها کل تابلو بی برق نشود. در تصویر زیر اجزاء کلید های هوایی را مشاهده می کنید.در این کلید ها اگر بخواهیم کلید را به صورت دستی متصل کنیم باید از اهرم جهت شارژ فنر استفاده کنیم. ابتدا با چند بار حرکت اهرم، فنر را شارژ کرده و سپس با کمک اهرم مربوط به خروج و ورود کلید عمل اتصال کلید را انجام می دهیم .

کلیدهای چنج آور

کلیدهای چنج آور در جاهایی که از برق اضطراری استفاده می کنند کاربرد دارد. این کلید ها در مواقعی که برق شهر قطع می شود برق اضطراری را وارد مدار می کنند و با وصل مجدد برق شهر
برق اضطراری را قطع و برق شهر را به مدار وصل می کنند. این کلید ها دارای دو ورودی و یک خروجی هستند. خروجی به مدار وصل می شود و از دو ورودی یکی به برق شهری و دیگری به برق
ژنراتور اضطراری وصل می شود. کلیدهای چنج آور در سه نوع موجود هستند.

 

 

1- کلید های چنج آور دستی
2– کلید های چنج آور موتوردار

3– کلید های چنج آور خودکار

از نوع دستی این کلید ها در آمپراژ های پایین استفاده می شود و در آمپراژ های بالاتر با کمک موتور عمل تغییر وضعیت کلید به صورتی آسانتر انجام می شود و در نهایت کامل ترین این کلید ها نوع
خودکار می باشد.

تایمر

تایمرها در تابلو برق صنعتی وظیفه دارند تا زمان پردازش را کنترل کنند. این قطعه در عملیات کنترل موتور، سیستم های هشدار دهنده نوری و استفاده می‌شود. همچنین زمانی که دستگاه در حالت اتوماتیک قرار دارد، کار شمارش زمان را انجام می‌دهد و در زمان مناسب سیگنال را ارسال می‌کند

  دیجیتال                                 آنالوگ

 کنترل فاز

کنترل فاز حفاظت کننده ی موتور در برابر اختلالات ولتاژ است و کنترل بار حفاظت کننده در برابر اختلالات جریان است.

وظایف کنترل فاز:

در صورت بروز هر یک از موارد زیر کنترل فاز مدار فرمان را قطع می کند:

  • ولتاژ بالا تر از حد مجاز باشد
  • ولتاژ پایین تر از حد مجاز باشد
  • قطع یکی از فاز ها
  • جابجایی فاز ها
  • عدم تقارن فاز ها

 

 

کنترل بار

کنترل بار چیست ؟

کنترل بار وسیله ای است که وظیفه دارد

موتورهای الکتریکی را در برابر جریان اضافه محافظت کند یعنی در صورت ایجاد اضافه بار، جریان مدار را قطع می کند بنار این جایگزین مناسبی نسبت به بی متال ها است.

تا این جا فهمیدیم که کنترل بار چیست و در مقاله قبل هم بی متال را معرفی کردیم حالا که فهمیدیم کنترل بار چیست و بی متال چیست بک مقایسه بین این دو قطعه انجام می دهیم !

 

 

مقایسه کنترل بار و بی متال:

بی متال ها مستقیماً توسط حرارت خط و به صورت مکانیکی عمل می کند ولی کنترل بار توسط ترانس جریان های کوچکی که بر روی هر خط قرار می گیرید، جریان مدار را میخواند و در صورت اضافه بار مدار فرمان را قطع میکند به این معنی که اساس کار آن الکترونیکی است .

نکته ی دیگری که وجود دارد حرارت محیط تا حدودی روی بی متال تاثیر می گذارد ولی کار کرد کنتل بار بدون تاثیر حرارتی محیط می باشد

بی متال مستقیماً در مدار قدرت به سه فاز متصل می شود اما در کنترل بار هر سه فاز  بالای قطعه به صورت سیم های نازک وصل می شود و با مدار قدرت هیچگونه ارتباط مستقیمی ندارد و مدار فرمان را قطع میکند

مشخصات کنترل بار

مانند بی متال بعد کنتاکتور قرار میگیرد

-دارای پیچ تنظیم جریان است و رنج های آن مانند بی متال و کلید های حرارتی میباشد

برخی دارای تنطیم ON DELAYبرای ایجاد تاخیر در وصل کردن مدار و OFF DELAY برای تاخیر در قطع کردمن مدار دارد

-نوع دیجیتال آن دارای نمایشگر جریان ، نشانگر خطا و نشانگر اضافه بار میباشد.

ساعت نجومی شیوا امواج

ساعت نجومی۶Aو ۲۰A شیوا امواج


این دستگاه بدون نیاز به دریافت نور در هر روز سال با یک برنامه میکروپروسسوری می تواند طلوع و غروب آفتاب را به صورت دقیق تشخیص داده و سیستم روشنایی را کنترل نماید.
ساعت نجومی فاقد سنسور چشم   می باشد و در هر محل سرپوشیده قابلیت نصب را دارد که این ویژگی خطاهای احتمالی در روزهای ابری و دسترسی افراد غیر مسئول را برطرف می سازد . همچنین این دستگاه می تواند خروجی ها را تا ۱۲۰± دقیقه نسبت به طلو ع و غروب خاموش یا روشن نماید.

 


ویژگی های ساعت نجومی ۲۰A , 6A شیوا امواج

دارای سیستم میکروپروسسوری برای کنترل سیستم روشنایی هنگام طلوع و غروب آفتاب براساس طول و عرض جغرافیایی
حفاظت در برابر افزایش و کاهش ولتاژ
قابلیت تنظیم ساعت خاموش کردن سیستم روشنایی به صورت تعریف ساعت دقیق و یا تنظیم تایمر بین ۱ تا ۱۲ساعت بعد از غروب آفتاب
حفظ تاریخ، ساعت و کلیه تنظیم ها پس از قطع برق ورودی (۵ سال)
نمایش چرخشی: تاریخ، ساعت، زمان وصل و قطع
تغییر زمان روشن و خاموش شدن لامپ ها تا ۱۲۰± دقیقه نسبت به طلوع و غروب خورشید
دارای باتری لیتیم با عمر ۵ سال (قابل تعویض)
قابلیت
نمایش ولتاژ شبکه
تغییر یا عدم تغییر ساعت تابستانه و زمستانه
انتخاب حالت دستی
انتخاب ۳۱ کد از پیش تعیین شده برای شهرهای مختلف به منظور سهولت تنظیم 

 بیمتال یا رله اورلود

 

بی متال: برای حفاظت موتور سه فاز در برابر اضافه بار استفاده میشود.

 بی متال یکی دیگر از تجهیزات مختلف تابلو برق‌ صنعتی به شمار می‌آید. این وسیله در تابلو برق صنعتی تغییرات دما را به جابه‌جایی مکانیکی تبدیل می‌کند. همچنین از موتور سه فاز هنگام استفاده با ولتاژ پایین، در برابر اضافه بار محافظت می‌کند.

در بی متال دو عنصر فعال یافت می‌شود که از ترکیب دو فلز ایجاد شده است و بین دو فلز اختلاف ضریب انبساطی را بررسی می‌کند این بررسی به این صورت می‌باشد که اگر دمای مدار بسیار بالا رود در نتیجه یکی از فلزهای موجود در بی متال خم می‌شود و در نهایت جریان را در تابلو برق صنعتی قطع می‌کند.

 

ولتمتر و کلید سلکتور ولتمتر

کلید ولتمتر: با اتصال این کلید به ولتمتر می توان ولتاژهای مختلف خط و فاز را در سه فاز با تغییر سلکتور آن اندازه گیری کرد. کلید ولت متر باید از نوع گردان هفت حالته با کنتاکت های نگهدارنده و بدون فنر برگشت بوده و دارای صفحه علامت گذاری شده باشد و برای نصب روی ورقه 2 میلی متری مناسب باشد. علامت ها باید شامل: R، S، T، R-S، T-S و O باشد.

 

کلیدهای گردان سه فاز و تکفاز

کلیدهای گردان:کلیدهای گردان جهت قطع و وصل کردن سه فاز ، ستاره و مثلث کردن موتور و یا چپ گرد و راستگرد موتور به صورت دستی استفاده می شوند.

میکروسوئیچ و پدال

میکروسوئیچ از ابزارهای به اصطلاح کلیدزنی در صنعت برق است و کاربردهای آن متنوع است. این قطعه در مصارف برق صنعتی استفاده می‌شود. همچنین در تنظیمات سوئیچ، عملگرها و کاربرد دارد. نام این قطعه کلید مینیاتوری ضربه ای سریع شناخته می‌شود.

 PLCو HMI

کنترلر (PLC) یک سیستم کنترل که به صورت کامپیوتری صنعتی است شناخته می‌شود. کنترلر وضعیت دستگاه های ورودی را به صورت مداوم کنترل می‌کند و سپس بر اساس برنامه‌ای سفارشی شروع به کنترل کردن حالت دستگاه های خروجی می‌کند.

تقریبا هر خط تولید جریان و عملکرد دستگاه با استفاده از این سیستم کنترل می‌تواند به میزان مناسبی عملیات مناسبی انجام دهد. دلیل آنکه حتما یابد از یک  PLC،استفاده شود این است که  قابلیت تغییر و تکرار عملیات را دارد و همچنین جهت پردازش هنگام جمع آوری و انتقال اطلاعاتی که بسیار مهم هستند، کاربرد دارد.

PLC نیز یکی سیستم ماژولار است این بدان معنی می‌باشد که می‌توان انواع گوناگون دستگاه‌های ورودی و خروجی را به بهترین وجه با برنامه خود ترکیب کنید.درون PLC واحد پردازش مرکزی قرار دارد که یک پردازنده است. درواقع پردازنده به که خود دارای یک برنامه‌ی داخلی است و برای تایین PLC می‌کند که چه برنامه‌هایی را انجام دهد و این برنامه‌ها از قرار زیر هستند:

باید PLC دستورالعمل‌های کنترل را که مشخص شده‌اند، در برنامه های کاربر اجرا کند. این برنامه همواره قابل دسترسی خواهد بود و حتی اگر منبع تغذیه به هر دلیلی قطع شود، اطلاعات  از بین نخواهد رفت.

 

دستگاه های دیگر ارتباط برقرار می‌کند و این دستگاه‌ها می‌توانند I / O، دستگاه‌های برنامه نویسی و حتی دیگر PLC ها نیز باشند.

رله ارت فالت یا رله نشتی جریان

رله ارت فالت از قطعات تابلو برق استه که به منظور آشکارسازی و فرمان قطع مدار در صورت بروز خطای اتصال زمین یا جریان نشتی به همراه ترانس حلقوی کوربالانس به کار می رود.

وسایل اندازه گیری و نمایشگرها

دستگاه های اندازه گیری و نمایشگر از دیگر قطعات تابلو برق هستند که اغلب به منظور آنالیز بسیاری از پارامترهای سیستم های الکتریکی و تابلوهای برق به کار گرفته می شوند.

وسایل نمایشگر باید در برابر نفوذ رطوبت و خاک مقاوم باشد و تقریباً هم سطح قسمت نگهدارنده که ضخامت آن دو میلی متر است نصب شود

وسایل نمایشگر باید دارای پیچ تنظیم برای صفر کردن باشد و میزان دقت آن در مقادیر نامی برابر 1 ± درصد باشد.

آمپرمترها باید مطابق جریان اولیه ترانسفورماتور جریان مدرج شده باشد.

ولت مترها باید دارای دامنه 1 تا 500 ولت باشد.

 

پاورمتر در تابلو برق

پاورمتر از قطعات تابلو برق است که به منظور اندازه گیری و محاسبه توان، انرژی، توان اکتیو، توان راکتیو، ضریب توان یا Power Factor، جریان و ولتاژ طراحی و تولید شده است.

پاورمترها در تابلو اصلی پروژه ها کاربرد دارند.

 

 پاورمتر در  سیستم های الکتریکی به ویژه سیستم های جریان متناوب در چرخه تولید و چگونگی انتقال انرژی و هم چنین میزان مصرف انرژی در تجهیزات الکتریکی موجود در سیکل تولید، آنالیز و اندازه گیری پارامترهایی هم چون ولتاژ، جریان، نویز و هارمونیک ها و دیگر فاکتورهای کیفی توان بسیار مهم و تأثیرگذار است.

               

 

تجهیزات اصلی تابلو برق صنعتی فشار ضعیف (LV)

 

  • کلید کامپکت MCB، کلید مینیاتوریMCB
  • میکروپروسسور
  • مقره، شینه
  • دستگاهی که از اضافه بار محافظت می‌کند.
  • ترانسفورماتور جهت کنترل قدرت
  • فریم داخلی
  • مبدل جریان
  • حائل ایجاد شده در پشت جعبه
  • فیوزهای محافظ برای مدارهای کنترل
  • لوازم جانبی جهت قطع جریان در مدار
  • کلیدهای قطع و وصل جریان در فیوز
  • دستگاه های بالابرنده
  • دستگاه‌هایی جهت اندازه گیری
  • رله‌هایی کمکی و حفاظت کننده
  • کلیدهای برق
  • نمایگشرهایی شامل آمپرمتر، وات متر، ولتاژ و بسته‌هایی با قابلیت اندازه گیری دیجیتال
  • چراغ‌های نشانگر

تجهیزات مختلف تابلو برق‌ صنعتی ولتاژ متوسط

  • قطعاتی جهت قطع کردن جریان در مدار فشرده
  • دستگاه سوئیچ به همراه فیوز یا بدون داشتن فیوز و مبدل شاخص یا به جریان انداختن فیوز یا بدون فیوز
  • دستگاه‌هایی با عملکرد مبدل
  • دستگاه‌هایی با عملیات خاموش کردن خازن موجود در تابلو برق صنعتی
  • رله‌ها
  • ابزارها و به همراه کنتورها
  • گذرگاه اصلی تعبیه شده در تابلو برق
  • دستگاه هایی به عنوان نشانگر و کنترل
  • دستگاه‌های پرشی
  • دستگاه‌هایی به عنوان آویزه‌های کابل
  • دستگاه‌هایی به عنوان تکیه‌گاه‌ کابل و همینطور دیافراگم
  • تست برای کلیدهای برق و لوازم جانبی به عنوان قطع کننده
  • موانع و دیافراگم ها
  • تجهیزات موتور در تابلو برق صنعتی
  • تجهیزت به کار رفته در موتورهای تابلو برق صنعتی با فشار ضعیف(LV)
  • استارتر موتور
  • ترانسفورماتور
  • دستگاه‌هایی جهت انجام محافظت از موتور
  • باس
  • محفظه کابل داخلی
  • گذرگاه عمودی
  • کابل های کنترل
  • پوش باتن
  • چراغ‌هایی جهت هشدار خطر یا تغییرات ولتاژی
  • سوئیچ‌ها
  • PLC
  • ماژول پردازنده
  • ورودی و خروجی
  • واسط‌هایی به عنوان شبکه

و…..

تجهیزات تابلو برق صنعتی برای موتورهایی با فشار متوسط(MV)

  • اجزاء دستگاه
  • کنتاکتور
  • مبدل کنترل فیوز
  • رله‌ها و رله‌های حفاظ
  • مبدل های جریان
  • زمان سنج
  • چراغ های نمایشگر
  • کنتورها
  • دستگاه‌های کنترل
  • فیوزهای برق